چاکرا چیست؟

چاکرا چیست؟

واژه‌ی چاکرا (chakra) از زبان سانسکریت به معنای «چرخ» یا «دیسک» گرفته شده است و در سنت‌های معنوی هند به مراکز انرژی یا نقاط چرخان انرژی در بدن انسان گفته می‌شود. باور بر این است که این مراکز انرژی، مثل چرخ‌های در حال گردش، جریان انرژی حیاتی را در بدن هدایت و تنظیم می‌کنند و روی سلامت جسمانی، روحی و ذهنی تاثیر می‌گذارند. ([Encyclopedia Britannica][1])

در سنت‌های یوگا و آیورودا (طب سنتی هند)، این نقاط نه به‌عنوان ساختارهای فیزیولوژیکی جسمی، بلکه به‌عنوان بخش‌هایی از بدنِ انرژیِ نامرئی (subtle body) درنظر گرفته می‌شوند که انرژی‌های روانی و فیزیکی را به هم متصل می‌کنند. ([Medical News Today][2])

تعریف کلی چاکراها

چاکراها در متون سنتی اغلب به‌عنوان ۷ مرکز انرژی اصلی در امتداد ستون فقرات از قاعده تا بالای سر توصیف می‌شوند. هر چاکرا:

* در موقعیت خاصی در بدن قرار دارد

* با یک ویژگی جسمی، روانی یا معنوی مرتبط است

* به یک رنگ، عنصر و نماد خاص نسبت داده می‌شود

 

برای مثال، چاکرای ریشه در قاعده‌ی ستون فقرات با احساس امنیت و بقا مرتبط است و چاکرای تاج در بالای سر با آگاهی و معنویت پیوند دارد. ([Medical News Today][2])

در برخی سنت‌ها هم گفته می‌شود که بدن انسان نه تنها ۷ چاکرای اصلی دارد، بلکه هزاران چاکرای فرعی نیز وجود دارند، اما بیشتر تمرکز متون و کاربردهای مدرن بر ۷ چاکرای اصلی است. ([Wikipedia][3])

تاریخچه چاکراها

ریشه‌های باستانی

اولین نشانه‌های لفظ chakra در متون کهن هندی (وداها) دیده می‌شود، اگرچه در آن زمان به معنای مراکز انرژی به کار نرفته بود. مفهوم چرخ و دایره در این متون به استعاره‌هایی درباره کیهان و نظم جهان اشاره دارد. ([Wikipedia][3])

به‌تدریج در متون یوگا و اوپانیشادها (حدود ۱۵۰۰ تا ۵۰۰ سال قبل از میلاد)، ایده‌ی **کانال‌های انرژی (نادی‌ها)** و نقطه‌های انرژی که بعدها چاکرا نامیده شدند، شکل گرفت. ([NAIRJ Consortium][4])

تکامل در متون یوگی و تانتریک

در دوره‌های بعد، به‌ویژه در متون یوگی و تانتریک، شرح دقیق‌تری از این مراکز انرژی و نقش آن‌ها در پرورش آگاهی و تمرینات مدیتیشن ارائه شد. این دیدگاه‌ها بعدها پایه‌ی سیستم‌های پرکاربرد مدرن در یوگا، مدیتیشن و انرژی‌ درمانی قرار گرفتند. ([Wikipedia][5])

پخش به جهان غرب

در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، با گسترش مطالعات شرق‌شناسی و همچنین فعالیت‌های دو گروه مهم — مانند تئوسوفیست‌ها و ترجمه متون یوگا — دیدگاه چاکراها وارد فرهنگ غرب شد و به شکل‌های جدیدی در مباحث روانشناسی، سلامت و معنویت معاصر مطرح گردید. ([Wikipedia][6])

جمع‌بندی

چاکراها مفهومی معنوی و باستانی هستند که ابتدا در سنت‌های هندو و بودایی شکل گرفتند و امروزه به‌عنوان سیستم انرژیِ بدن و ابزار فهم تعامل بین جسم، ذهن و روح شناخته می‌شوند. این مفهوم به‌ویژه در یوگا، مدیتیشن و طب سنتی آیورودا مهم است و در قرن بیستم وارد بسترهای معنوی و درمانی غرب نیز شده است. ([Encyclopedia Britannica][1])